Home » Foto analyse

Categorie: Foto analyse

Heleen

Enige tijd geleden heb ik mijn studenten een foto laten zien uit de serie “self made” van Heleen van Royen. Toen ik de foto liet zien en nog voor ik kon uitleggen hoe geweldig ik dit project vind, kreeg ik 8 keer de blik “meen je dit nou serieus?” naar me toe.
Ja, ik meen het. Serieus.

De eerste keer dat ik van de fotoserie hoorde was op tv. Heleen werd als soort fotograaf aangekondigd en er werd verteld dat haar foto’s geëxposeerd werden in het letterkundig museum. Veel plek voor de context van de serie was er niet.
Mijn eerste gedachte was dan ook “mh, tss, makkelijk scoren hoor”

Voor iedere fotograaf die zich nog steeds bedrogen voelt, de definitie van fotograaf is: iedereen die op een knopje kan drukken en dus een foto maakt. Hetzij met een smartphone, een compactcamera, of een spiegelreflexcamera (digitaal of analoog).

Een schrijfster die een reeks zelfportretten heeft gemaakt mag zich dus ook fotograaf noemen. Al geloof ik niet dat Heleen zichzelf deze titel heeft toebedeeld.
Dat laatste vind ik, als beroepsfotograaf, een gerust stellende gedachte. En ik wil bijdeze ook graag gebruik maken van de gelegenheid en jullie zeggen dat ik geen schrijfster ben.

Heleen heeft foto’s gemaakt, veelal met haar smartphone, van zichzelf. Zo vertelt ze zelf over haar serie dat ze iedere dag een foto naar haar geliefde stuurt, omdat ze op lange afstand van elkaar wonen.
Ze heeft het over haar leeftijd, en dat ze trots is op haar lijf omdat ze er zo goed uit ziet.
In mijn zoektocht naar Heleen kom ik op haar Facebook pagina. Ik vind er een foto uit de serie. Ze staat in een badkamer, heeft vermoedelijk niets aan, de camera, de stand van haar armen is zo dat haar borsten bedekt zijn en de rand van de spiegel zit net onder haar buik…. Niets te zien.
De reacties onder de foto zijn niet mis, sommige jaloers, afgunst, ander doen een poging nader tot Heleen te komen.

image

En dan denk ik: Nan Goldin.

Nan is haar hele leven bezig met beeld. Het vast leggen van haar vrienden, haar omgeving en zichzelf.
“fotograaf zijn” is geen uitgangspunt van Nan Goldin. Ze gebruikt het medium fotografie, het is rauw, snapshots, niet geënsceneerd.
Nan zegt: “Ik maak zoveel mogelijk foto’s van de mensen die me lief zijn, in hoop dat ik ze niet kwijt raak”
Ik denk dat dit iets is wat wij allemaal doen, fotografie gebruiken om je eigen omgeving en je eigen identiteit vast te leggen.
Heleen legt met fotografie zichzelf vast. Het is een bewustwording, het vast houden aan iets waar je veel om geeft.

Laten we eerlijk zijn, wat Heleen doet, doen we allemaal maar, de foto’s die Heleen heeft gemaakt zien we liever dan de foto’s die de gemiddelde smartphone bezitter maakt. Omdat het een kijkje in het privé leven van een bekend persoon is. Omdat ze er gewoon goed uit ziet, en er geen taboe lijkt te zijn.
Voor mij vertegenwoordigt haar serie de stroming in de fotografie van heden dag. Smartphone-fotografie, het selfie genre.

Voor iedereen die het nog steeds niet kan waarderen: Get over it.

Marilyn en Amanda

020625b_AmandaAsMarilyn3_W0

Dit is Amanda Lepore. Voor wie amanda niet kent of zelfs nog nooit van haar gehoord heeft: Amanda lepore was geboren als Armand Lepore.
Amanda wordt omschreven als American model, nightlife en fashion icon, performance artist, recording artist en transgender public figure. Ze is dus vooral te vinden in de gay scene.
En wie goed naar de foto kijkt zal waarschijnlijk al snel aan het bekende portret denken van Marilyn Monroe.

Marilyn-Monroe

 

Deze foto heet dan ook “ My own Marilyn” en is gemaakt door David LaChapelle.
LaChapelle is fotograaf en regisseur en maakt vooral surrealistisch werk. En het leuke van zijn werk, vind ik, is dat je nog al snel denk, “oh, dat is gephotoshopt”. LaChapelle photoshopt alleen als het echt niet te maken is. Je snapt, dat als je naar zijn verdere werk gaat kijken, hij soms enorme fotografie sets laat bouwen.

Maar waarom “My own Marilyn” ?

Marilyn Monroe was sekssymbool en een waar icoon van de jaren vijftig. Als ik een man zou zijn, en zou besluiten om als vrouw door het leve te willen gaan, en ik zou de plastisch chirurg een voorbeeld plaatje mogen geven, dan zou ik ook kiezen voor modelletje “Marilyn”. Wellicht is dit wel de boodschap van Amanda Lepore aan Marilyn Monroe, “ik vind je geweldig, ik wil zijn zoals jij”
Maar als dit de aanleiding van de foto zou zijn, zou de titel dan niet iets zijn als: “I wanna be Marilyn”

David LaChapelle heeft met deze foto zijn eigen Marilyn willen maken.
Op jonge leeftijd is David gaan fotograferen voor het blad “interview magazine” van Andy Warhol. En is dus op jonge leeftijd al geïnspireerd al dan niet gementord door Andy Warhol. Warhol leerde hem ook “do what you like best”, iets wat leidend is geweest in de carrière van LaChapelle

“My onw Marilyn” is een ode aan Andy Warhol, aan de Popart.

In deze foto zie je de harde kleuren die ook tijdens de Popart gebruikt werden door Andy Warhol, het gele haar en de verwijzingen van de zeefdruktechnieken van die tijd (de zwarte vegen en rasters op voorhoofd en wang)
En wie denkt dat het gezicht van Amanda gephotoshopt is, nee, minimaal, het gebruikelijke photoshop werk, ze heeft uiterlijk echt van de plastisch chirurg gekregen. En niet speciaal voor deze foto.
Maar wie nog eens goed kijkt, in de nek van Amanda, ziet dat daar zwarte uitlopende inkt zit. Is dit een mislukte zeefdruk? Of is dit het teken dat amanda aan het uitlopen is, dat ze ouder wordt en snel weer richting de chirurg moet om te zorgen dat haar schoonheid niet vervaagd…..

 

Deze fotoanalyse is tevens gepubliceerd op www.fotoclub.nu