Home » Heleen

Heleen

Enige tijd geleden heb ik mijn studenten een foto laten zien uit de serie “self made” van Heleen van Royen. Toen ik de foto liet zien en nog voor ik kon uitleggen hoe geweldig ik dit project vind, kreeg ik 8 keer de blik “meen je dit nou serieus?” naar me toe.
Ja, ik meen het. Serieus.

De eerste keer dat ik van de fotoserie hoorde was op tv. Heleen werd als soort fotograaf aangekondigd en er werd verteld dat haar foto’s geëxposeerd werden in het letterkundig museum. Veel plek voor de context van de serie was er niet.
Mijn eerste gedachte was dan ook “mh, tss, makkelijk scoren hoor”

Voor iedere fotograaf die zich nog steeds bedrogen voelt, de definitie van fotograaf is: iedereen die op een knopje kan drukken en dus een foto maakt. Hetzij met een smartphone, een compactcamera, of een spiegelreflexcamera (digitaal of analoog).

Een schrijfster die een reeks zelfportretten heeft gemaakt mag zich dus ook fotograaf noemen. Al geloof ik niet dat Heleen zichzelf deze titel heeft toebedeeld.
Dat laatste vind ik, als beroepsfotograaf, een gerust stellende gedachte. En ik wil bijdeze ook graag gebruik maken van de gelegenheid en jullie zeggen dat ik geen schrijfster ben.

Heleen heeft foto’s gemaakt, veelal met haar smartphone, van zichzelf. Zo vertelt ze zelf over haar serie dat ze iedere dag een foto naar haar geliefde stuurt, omdat ze op lange afstand van elkaar wonen.
Ze heeft het over haar leeftijd, en dat ze trots is op haar lijf omdat ze er zo goed uit ziet.
In mijn zoektocht naar Heleen kom ik op haar Facebook pagina. Ik vind er een foto uit de serie. Ze staat in een badkamer, heeft vermoedelijk niets aan, de camera, de stand van haar armen is zo dat haar borsten bedekt zijn en de rand van de spiegel zit net onder haar buik…. Niets te zien.
De reacties onder de foto zijn niet mis, sommige jaloers, afgunst, ander doen een poging nader tot Heleen te komen.

image

En dan denk ik: Nan Goldin.

Nan is haar hele leven bezig met beeld. Het vast leggen van haar vrienden, haar omgeving en zichzelf.
“fotograaf zijn” is geen uitgangspunt van Nan Goldin. Ze gebruikt het medium fotografie, het is rauw, snapshots, niet geënsceneerd.
Nan zegt: “Ik maak zoveel mogelijk foto’s van de mensen die me lief zijn, in hoop dat ik ze niet kwijt raak”
Ik denk dat dit iets is wat wij allemaal doen, fotografie gebruiken om je eigen omgeving en je eigen identiteit vast te leggen.
Heleen legt met fotografie zichzelf vast. Het is een bewustwording, het vast houden aan iets waar je veel om geeft.

Laten we eerlijk zijn, wat Heleen doet, doen we allemaal maar, de foto’s die Heleen heeft gemaakt zien we liever dan de foto’s die de gemiddelde smartphone bezitter maakt. Omdat het een kijkje in het privé leven van een bekend persoon is. Omdat ze er gewoon goed uit ziet, en er geen taboe lijkt te zijn.
Voor mij vertegenwoordigt haar serie de stroming in de fotografie van heden dag. Smartphone-fotografie, het selfie genre.

Voor iedereen die het nog steeds niet kan waarderen: Get over it.